Een DEX, of Decentralized Exchange, is een handelsplatform dat volledig op de blockchain draait met behulp van Smart Contracts. In tegenstelling tot een centrale exchange (zoals Bitvavo of Binance), hoef je bij een DEX je munten niet naar het platform te sturen om te kunnen handelen. Je handelt direct vanuit je eigen wallet.
DEX vs. CEX: Wat is het verschil?
Om het verschil te begrijpen, kijken we naar de twee types:
- CEX (Centralized Exchange): Een bedrijf beheert de website, het orderboek en de munten van de gebruikers. Je moet vertrouwen op hun beveiliging en regels.
- DEX (Decentralized Exchange): Er is geen eigenaar of centrale server. De handel wordt automatisch geregeld door code. Je behoudt zelf de controle over je 'private keys'.
Hoe werkt een DEX? (Liquidity Pools)
De meeste moderne DEX'en gebruiken geen orderboek (waar kopers en verkopers op elkaar wachten), maar een systeem genaamd Automated Market Maker (AMM):
- Liquidity Pools: Dit zijn digitale potten gevuld met twee verschillende munten (bijv. Ethereum en een Stablecoin).
- Swappen: Als jij munt A wilt ruilen voor munt B, doe je dat direct met de pool. De prijs wordt automatisch berekend op basis van de verhouding tussen de munten in die pool.
- Liquidity Providers: Andere gebruikers vullen deze pools in ruil voor een deel van de transactiekosten.
De voordelen van een DEX
- Privacy: Je hoeft meestal geen account aan te maken of persoonlijke gegevens te delen (geen KYC).
- Eigenaarschap: Je bent "eigen bank". De munten blijven in jouw bezit totdat de ruil plaatsvindt.
- Toegang tot nieuwe munten: Kleine of nieuwe projecten worden vaak eerst op een DEX gelanceerd voordat ze op grote centrale exchanges verschijnen.
De risico's
- Gebruikersfout: Als je crypto naar het verkeerde netwerk stuurt of je toegangscodes verliest, is er geen klantenservice die je kan helpen.
- Slippage: Bij kleine pools met weinig liquiditeit kan de prijs tijdens je transactie nadelig veranderen.
- Hoge transactiekosten: Afhankelijk van welke blockchain de DEX gebruikt (bijv. Ethereum), kunnen de netwerkkosten (gas fees) soms erg hoog zijn.
Bekende voorbeelden: Uniswap (op Ethereum), PancakeSwap (op BNB Chain) en Raydium (op Solana).